BOZDOĞAN (VALENS) SU KEMERİ
Bozdoğan Kemeri ya da bütün dünyada bilinen ve kabul gören
mirascısının orijinal adı ile Valens Su kemeri , Romalılar tarafından
İstanbul'da yaptırılan su kemeri. Roma İmparatoru Valens tarafından 4. yüzyılın
sonlarında tamamlandı. Farklı dönemlerde Osmanlı Sultanları tarafından restore
ettirilen su kemeri, şehrin önemli tarihi eserlerinden birisidir.Orta Çağ'da,
kentin su ihtiyacını karşılayan su kemerlerinin en önemlilerindendir.
Konumu
Su kemeri İstanbul Fatih’te, bugün İstanbul Üniversitesi’nin
bulunduğu tepe ile Fatih Camii’nin bulunduğu tepe arasında uzanmaktadır. Valens
su kemerinin günümüzde ayakta kalan bölümü orijinal uzunluğundan 50 metre daha
kısa olan 921 metrelik bölümüdür. Atatürk Bulvarı, tıpkı tipik bir viyadükte
olduğu gibi su kemerini taşıyan ayakların arasından geçerek devam etmektedir.
Yapısal Özellikleri
Deniz seviyesinden 63 metre yukarıda bulunan Bozdoğan Su
kemerinin uzunluğu 971 metre, yüksekliğinin maksimuma ulaştığı noktanın yerden
yüksekliği 29 metre ve eğimi 1:1000’dir. 1 - 40’ıncı, 46 - 51’inci su kemerleri
İmparator Valens döneminde tamamlanmış, 41 - 45. kemerler Sultan II. Mustafa ve
52 - 56. kemerler Kanuni Sultan Süleyman dönemlerinde eklenmiştir. 18 - 73.
kemerler çift, diğerleri ise tek katlıdır.
Bozdoğan Kemeri'nin temelleri günümüz yer seviyesinin
yaklaşık 5.4 - 6.0 m. altında bulunmaktadır. Ayrıca yeni gerçekleştirilen
jeofizik ölçümler sonucunda Bozdoğan Kemeri’nin Atatürk Bulvarı'nı kestiği
yaklaşık 40 m.’lik kısımda ortalama 3 metre derinlikte kemer ayağına bağlı
pervazların bulunduğu da kanıtlanmıştır.
Dümdüz bir yol şeklinde uzanan kemerlerin orijinal yapısı,
Fatih Camii’sinin inşası sırasında bilinmeyen nedenlerden dolayı bükülmüştür.
Düzenli bir duvarcılığa sahip olmayan yapıda kesme taşlar ve tuğlalar
kullanılmıştır. İlk katında düzgün dörtgen taş blokların kullanıldığı yapının
üst katları 4 - 7’gen taşların çimento ve demir mengeneler vasıtasıyla
birbirlerine kenetlenmesi ile oluşturulmuştur. kemerlerin genişliği 7.75 metre
ile 8.24 metre arasında değişmektedir.Sütunların kalınlığı 3.70 metre ve kavisler
4 metre genişliğindedir.
Yorumlar
Yorum Gönder